STEK-certificering en F-gassen: wat leg je digitaal vast?

Certificering voor werken met koudemiddelen is in Nederland geen nieuw onderwerp, maar de regels zijn de laatste jaren wel in beweging. De Europese F-gassenverordening is in 2024 herzien, BRL 100 heeft een nieuwe versie gekregen, en ook het STEK-schema verandert. In dit artikel zetten we op een rij wat er volgens de officiële bronnen geldt, en vooral: wat je als installatiebedrijf per klus vastlegt. Dit artikel is geen juridisch advies. Kijk bij twijfel altijd de actuele tekst na bij de bronnen onderaan.

Persoonscertificaat en bedrijfscertificaat

Volgens Ondernemersplein heeft iedereen die werkt aan installaties met F-gassen of andere koudemiddelen, zoals CO2 of propaan, een persoonscertificaat nodig. Dat geldt voor installeren, onderhoud, reparatie, lekcontrole, buitendienststelling en terugwinning. De examens worden afgenomen door erkende instellingen; STEK is er een van.

Het bedrijf zelf heeft een bedrijfscertificaat nodig volgens BRL 100. Een zzp'er heeft beide nodig: het persoonscertificaat (BRL 200) en het bedrijfscertificaat (BRL 100). Bedrijfscertificaten worden afgegeven door certificerende instellingen en staan in het Centraal Register Techniek. Volgens het Informatiepunt Leefomgeving (IPLO) kan de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) optreden als een bedrijf niet aan de certificeringsplicht voldoet.

Wat is het STEK-certificaat?

STEK is een stichting uit de koeltechnische sector. Naast examens voor monteurs heeft STEK een eigen certificatieschema voor bedrijven, dat bovenop de wettelijke eisen ook kijkt naar kwaliteit en veiligheid. In een presentatie uit 2025 beschrijft STEK een herzien, zelfstandig schema dat gelijkwaardig moet worden aan BRL 100, zodat een bedrijf met één certificaat toe kan. Of en vanaf wanneer dat voor jouw bedrijf geldt, vraag je na bij STEK of bij je certificerende instelling. Voor de klant is een STEK-certificaat vooral een herkenbaar keurmerk.

BRL 100 versie 3.0: de belangrijkste data

Volgens de toelichting op de overgangsregeling bij IPLO treedt BRL 100 versie 3.0 formeel in werking op 31 augustus 2026. Bestaande certificaten onder versie 2.0 blijven geldig tot 31 augustus 2028. Een reguliere audit na 31 augustus 2026 wordt een transitie-audit. Inspecties kijken onder meer naar voldoende gecertificeerd personeel, onderhoud en kalibratie van meetapparatuur, werkinstructies, en de vastlegging van koudemiddelstromen en lekkagepreventie.

Lekcontrole en logboek

Ondernemersplein vermeldt dat installaties met F-gassen, zoals airco's, koelsystemen en warmtepompen, periodiek op lekkage gecontroleerd moeten worden door iemand met het juiste certificaat, en dat controles en reparaties in een logboek komen dat 5 jaar bewaard wordt. Welke installaties precies onder de lekcontrole vallen en hoe vaak, hangt af van de hoeveelheid koudemiddel; de herziene verordening werkt daarvoor met drempels in kilogram. IPLO noemt daarnaast een lekdichtheidscontrole na een reparatie, tussen 24 uur en één maand erna.

Wat leg je per installatie vast?

Wat er precies in het logboek moet, staat in de verordening en in de eisen van je certificering. Onderstaande lijst is wat wij als praktisch minimum per installatie zien. Zo heb je het bij een audit of een vraag van de klant meteen bij de hand.

• Adres van de installatie en de eigenaar of gebruiker
• Merk, model en serienummer van elke binnen- en buitenunit
• Type koudemiddel en de hoeveelheid volgens het typeplaatje
• Hoeveel koudemiddel je hebt bijgevuld, en waarom
• Drukproef en vacuüm met de gemeten waarden en de duur
• Datum en naam van de monteur, met zijn certificaatnummer
• Lekcontroles en reparaties: datum, resultaat, wat je hebt gedaan
• Teruggewonnen koudemiddel bij buitendienststelling

Waarom digitaal handiger is dan een map

Een papieren logboek per installatie werkt, zolang het bij de installatie blijft en volledig is. In de praktijk raakt het zoek, of staat het in de bus van een monteur die al bij de volgende klant is. Digitaal vastleggen heeft drie voordelen.

• Alles bij de klant. Bij een onderhoudsbeurt zie je meteen welke toestellen er hangen, wat er de vorige keer gemeten is en wie het werk deed.
• Vaste velden. Een veld voor vacuüm in micron of bijgevuld koudemiddel in gram wordt eerder ingevuld dan een open notitieregel.
• Bewaren en exporteren. Vijf jaar bewaren is eenvoudiger als je de gegevens als bestand kunt exporteren en zelf opslaan.

Een app vervangt je certificering niet, en ook niet je eigen beoordeling van wat de regels voor een bepaalde installatie vragen. Hij zorgt er wel voor dat de gegevens er zijn wanneer iemand ernaar vraagt.

Hoe AircoFlowPro hierbij helpt

In AircoFlowPro vult de monteur bij de installatie de drukproef en het vacuüm in met de gemeten waarden, en bij de oplevering de geplaatste toestellen met serienummer en het bijgevulde koudemiddel in gram. Die gegevens staan daarna op de klantfiche en op de opleveringsbon als pdf. Je kunt alles exporteren. Of dat voor jouw installaties volstaat als logboek, bepaal je zelf aan de hand van de regels en je certificering.

Veelgestelde vragen