Plaatsbezoek warmtepomp: wat noteer je voor een lucht-waterwarmtepomp?
Kort antwoord
Bij een plaatsbezoek voor een lucht-waterwarmtepomp noteer je naast de plaats van de units vooral gegevens over de woning: hoeveel warmte ze verliest, welke afgifte er is (vloerverwarming of radiatoren) en op welke temperatuur die moet werken, en hoeveel warm water het gezin gebruikt. Daarmee kies je het vermogen en kan je inschatten of de warmtepomp de woning comfortabel warm krijgt.
Een warmtepomp is geen airco met een andere naam. Bij een airco kijk je vooral naar ruimtes en een leidingtraject. Bij een lucht-waterwarmtepomp vervang je meestal de verwarming van een hele woning, vaak ook het sanitair warm water. Een verkeerde inschatting merkt de klant pas in de winter, en dan is het moeilijk recht te zetten. Een goed plaatsbezoek gaat daarom eerst over de woning en pas daarna over de toestellen.
De woning en het warmteverlies
Het vermogen van de warmtepomp volgt uit het warmteverlies van de woning op een koude dag. Een volledige warmteverliesberekening is de beste basis. Heb je die niet, verzamel dan genoeg om een degelijke inschatting te maken en noteer hoe je tot je cijfer kwam.
- Type woning, bouwjaar en eventuele renovaties
- Bewoonbare oppervlakte en volume, per verdieping
- Isolatie van dak, muren en vloer, en type beglazing
- Een EPC-attest als dat er is: neem een foto van de eerste pagina
- Het huidige verbruik: hoeveel gas of stookolie per jaar, als de klant het weet
- Gewenste binnentemperatuur, en ruimtes die warmer of kouder moeten
Het huidige verbruik is een handige controle. Het toont wat de woning in de praktijk nodig heeft, met het echte stookgedrag van het gezin.
Afgifte en aanvoertemperatuur
Een warmtepomp werkt het zuinigst bij een lage aanvoertemperatuur. Vloerverwarming is daarvoor ideaal. Bij radiatoren hangt alles af van hun grootte: radiatoren die vandaag met water van 70 °C werken, geven bij een lagere temperatuur minder warmte af. Kijk dus per ruimte wat er hangt.
- Vloerverwarming, radiatoren, convectoren of een combinatie
- Per ruimte: type en afmetingen van de radiatoren
- Huidige stooklijn of aanvoertemperatuur van de ketel
- Ruimtes die nu al moeilijk warm worden
- Staat van de leidingen, de collector en de circulatiepomp
Moeten er radiatoren vervangen worden om met een lagere temperatuur toe te komen, dan wil de klant dat in de offerte zien en niet achteraf horen.
Sanitair warm water
- Aantal bewoners en hun gebruik: douches, bad, keuken
- Huidige oplossing: combiketel, boiler, elektrische boiler
- Plaats en volume voor een nieuw boilervat
- Afstand van het boilervat tot badkamer en keuken
Plaats van de toestellen binnen
Afhankelijk van het type warmtepomp komt er binnen een hydromodule, een binnendeel met geïntegreerd boilervat, en soms een buffervat. Die hebben plaats nodig, en een vloer die het gewicht van een gevuld vat draagt.
- Ruimte voor binnendeel, boilervat en eventueel buffervat, met maten
- Draagkracht van de vloer en vrije ruimte voor onderhoud
- Afvoer in de buurt voor het overdrukventiel en de condensafvoer
- Bestaande ketel: wordt die verwijderd of blijft hij als back-up (hybride)?
- Schoorsteen of rookgasafvoer die vrijkomt
De buitenunit
De buitenunit van een lucht-waterwarmtepomp draait in de winter vaak urenlang. Geluid is daarom een vaker gehoorde klacht dan bij een airco, en bij buren nog meer. Kies de plaats samen met de klant en noteer waarom je ze koos.
- Plaats: grond, muur of plat dak, en de afstand tot ramen en de perceelsgrens
- Vrije ruimte rond de unit volgens de fabrikant
- Afvoer van dooiwater, zodat er geen ijs komt op een terras of pad
- Afstand en traject naar het binnendeel: koelleiding bij een split, waterleiding bij een monoblock
- Muurdoorvoer en isolatie van de leidingen buiten
- Of er lokale regels zijn voor plaatsing aan de straatkant of op een dak
Bij een split-warmtepomp werk je aan het koelcircuit. In Vlaanderen mag dat enkel door een erkende koeltechnicus van een erkend koeltechnisch bedrijf. In Brussel en Wallonië gelden eigen regels. De Europese F-gassenverordening beperkt daarnaast stap voor stap welke koelmiddelen in nieuwe toestellen gebruikt mogen worden. Kijk bij de keuze van het toestel na wat op dat moment geldt.
Elektriciteit
Een warmtepomp vraagt een eigen circuit, en vaak een extra circuit voor een elektrisch bijverwarmingselement. Bekijk de verdeelkast en de aansluiting.
- Foto van de open verdeelkast, de hoofdzekering en de vrije plaatsen
- Eenfasig of driefasig, en het vermogen van de aansluiting
- Traject van de verdeelkast naar binnendeel en buitenunit
- Plaats van de werkschakelaar buiten
- Zonnepanelen of een thuisbatterij: interessant om het verbruik op te stemmen
In Vlaanderen hangt een deel van de nettarieven af van je hoogste verbruikspiek, het capaciteitstarief. Een bijverwarmingselement dat tegelijk met de oven aanspringt, verhoogt die piek. Het is goed om dat met de klant te bespreken, zonder het in te vullen voor hem.
Foto's die je zeker neemt
- De bestaande ketel met typeplaat, en de ruimte eromheen
- De plaats voor binnendeel en boilervat, met een meter in beeld
- De plaats van de buitenunit, van dichtbij en van op afstand
- Het leidingtraject en de muurdoorvoer, binnen en buiten
- De open verdeelkast
- Een paar radiatoren, met hun afmetingen
Teken op de foto van de gevel waar de buitenunit en de doorvoer komen. Op de installatiedag weet de ploeg dan meteen waar ze moet zijn, ook als de plaatsbezoeker niet mee is.
Premies en attesten
Klanten vragen bijna altijd naar premies. De voorwaarden veranderen geregeld en hangen soms af van attesten van de installateur. Beloof daarom niets op het plaatsbezoek, maar verwijs naar de actuele informatie van de overheid en noteer welke documenten de klant van je verwacht.
In AircoFlowPro zet je de foto's, tekeningen en notities van het plaatsbezoek in het dossier van de klant, zodat kantoor de offerte kan maken zonder de plaatsbezoeker te moeten bellen.
Veelgestelde vragen
Kan een warmtepomp werken met gewone radiatoren?
Dat kan, als de radiatoren groot genoeg zijn om bij een lagere aanvoertemperatuur de ruimte warm te krijgen. Dat bepaal je per ruimte. Soms volstaat het om een paar radiatoren te vervangen.
Is een warmteverliesberekening verplicht?
Voor de keuze van het vermogen is ze de beste basis. Of ze voor een premie of attest gevraagd wordt, hangt af van de regels op dat moment. Kijk dat na bij de bevoegde overheid.
Waar let je op bij het geluid van de buitenunit?
Op de afstand tot slaapkamerramen, bij de klant en bij de buren, en op wanden die geluid weerkaatsen. Kijk naar de geluidsgegevens van de fabrikant en bespreek de plaats met de klant voor je ze vastlegt.